Nieuwsbrief 2011

Het Joods Werkdorp was voor de oorlog een opleidingscentrum voor Joden die naar Palestina wilden. Na een turbulente oorlogstijd werd het eerst een tuinbouwschool, waarna er jarenlang een internationale galerie in was gehuisvest. Het werkdorp, zo verbonden met de geschiedenis van de Wieringermeer, verdient een bestemming die recht doet aan de geschiedenis en meerwaarde aan de regio biedt. In 2011 staan ook de Martinuskerk in Schellinkhout en de Wierschuur in Wieringen op het programma Herbestemming Noord-Holland. Deze locaties zijn in 2010 voorgedragen door bewoners van Noord-Holland om nieuwe bestemmingen te onderzoeken.

De ruimte in Nederland is schaars en het behoud van cultureel erfgoed is van groot belang. Gebouwen met een monumentale waarde zijn mede bepalend voor het gezicht van een dorp of stad. Door particulier initiatief van de heer Wim van Schaik ligt er de mogelijkheid om het Joods Werkdorp een museale bestemming te geven en daardoor open te stellen voor publiek. Deze verzamelaar en liefhebber van de schilderijen van onder andere Dirk Breed wil met deskundigen de kansen hiervoor onderzoeken.

U bent van harte welkom op donderdag 19 mei a.s. vanaf 16.00 uur in het voormalige Joods Werkdorp, Nieuwesluizerweg 42 te Slootdorp, om samen met experts en betrokkenen de kick off van het programma bij te wonen. Tijdens de afsluitende borrel heeft u de gelegenheid om met het expertteam Herbestemming kennis te maken en u te informeren over aanpak van het project Herbestemming Noord-Holland.

16.00 - Ontvangst
16.15 - Introductie door Ernst van der Kleij, adviseur cultuurhistorie Provincie NH
16.30 - Toelichting op herbestemming van Joods Werkdorp door Wim van Schaik, particulier initiatiefnemer
16.40 - Toelichting op Nationaal Programma Herbestemming door Frank Strolenberg, programmamanager Nationaal Programma Herbestemming over de betekenis en kansen van herbestemming
16.55 - Mogelijkheid tot bezichtiging Joods Werkdorp, hapje en drankje
17.30 - Einde

Graag tot dinsdag 10 mei a.s. per mail uw respons of wij op uw aanwezigheid mogen rekenen aan judithfraune@kcnh.nl.

Het Joods Werkdorp in de Wieringermeer diende vanaf 1934 als opleidingscentrum waar Joodse vluchtelingen uit Nazi-Duitsland werden omgeschoold voor vestiging in onder meer Palestina. In het dorp bevonden zich een meubelmakerij, een timmerwerkplaats, een smederij en een bakkerij. De mannen, die vaak een hoge opleiding hadden genoten, lieten zich omscholen tot landbouwer. Vrouwen kregen onderwijs in (landbouw-) huishouding.
Met de opleiding binnen het werkdorp hadden de joden goede emigratiekansen richting Palestina. De Duitsers sloten het werkdorp in juli 1941. Meer dan de helft van de gedeporteerde joden kwam om. Om te voorkomen dat de NSB bezit van het werkdorp zou nemen als opleidingskamp, hebben bewoners van de Wieringermeer die waren betrokken bij de illegaliteit, de barakken weggehaald waar de bewoners in waren gehuisvest.

Bij een wraakactie van de Duitsers, die de oorlog aan het verliezen waren, werden op 17 april 1945 gaten in de dijk van de Wieringermeer geblazen. Een groot deel van de polder kwam onder water te staan. De gewassen en de bebouwing werden vernietigd. Na de oorlog zijn de gaten in de dijk gedicht. Door de onderwaterzetting zijn de meeste gebouwen in de Wieringermeer vernietigd. Het Joods Werkdorp overleefde deze ramp echter redelijk goed omdat het water in de polder aan deze kant niet erg hoog kwam te staan.

Na de oorlog werd het verenigingsgebouw, dat als enige over was, ingericht als tuinbouwschool. Tussen circa 1990 en 2006 was in het gebouw een internationale galerie gevestigd. Nu is op basis van een particulier initiatief van een privéverzamelaar van de schilderijen van Dirk Breed het proces van herontwikkeling tot een museum gestart.